लालबन्दी – सर्लाहीको ईश्वरपुर नगरपालिका-९, रामनगरमा लामो समयसम्म पानी नपर्दा खेतहरू सुख्खा भए। धानका बीउ डढे, रोपिएका बिरुवा चिराचिरा भए। यही संकटको बीचमा स्थानीय थारू समुदायले आफ्नो पुरानो परम्परालाई जीवन्त बनाए।

मंगलबार, सर्लाही क्षेत्र नं. २ का सांसद रामप्रकाश चौधरी र मधेश प्रदेशसभा सदस्य उर्मिला सिंहलाई गाउँलेहरूले प्रहरीको भेषमा आएका महिलाहरूको सहयोगमा पक्राउ गरे। तर, यो कुनै कानुनी कारबाही थिएन, बरु इन्द्रदेवतालाई खुसी पार्ने प्राचीन रीतिथितिको रमाइलो प्रदर्शन थियो।

गाउँलेहरूले सांसदहरूलाई खेतमा लगे, जहाँ उनीहरूलाई हलो जोत्न लगाइयो। रोचक कुरा, हलो तान्ने गोरुको भूमिकामा स्वयं महिलाहरू थिए। जुवामा बाँधिएर गोरु बनेका महिलाहरूले सांसदहरूलाई लात्तीले हिर्काउँदै रमाइलोसँग हलो ताने। यो परम्पराअनुसार गाउँका ठूला मान्छे, जस्तै महाजन, पटवारी वा जनप्रतिनिधिलाई हली बनाएर रोपाइँको नक्कल गरिन्छ। यो विश्वास छ कि यस्तो कर्मले वर्षा हुन्छ र खेत हरियाउँछ।

“हामीलाई घरबाटै पक्राउ गरेर खेतमा लगियो,” सांसद चौधरीले हाँस्दै सुनाए। “हलो जोत्दा गोरु बनेका महिलाहरूले लात्तीले हिर्काए, रनफन पारे। यो हाम्रो समुदायको रीत हो, हामी खुसीसाथ सहभागी भयौं।”

मधेश प्रदेशमा यो वर्ष वर्षा निकै कम भएको छ। गएरातिको हल्का पानीले किसानलाई केही राहत दिए पनि मनसुनले साथ नदिँदा धान रोपाइँ प्रभावित भएको छ। कृषि विभागका अनुसार, गत वर्षको तुलनामा मधेशमा यस वर्ष ४०.१८% कम रोपाइँ भएको छ। गत वर्ष यो समयमा ९२% रोपाइँ सकिएको थियो, तर यस वर्ष जम्मा ५१.८२% मात्र सम्पन्न भएको छ।

कुल ३ लाख ७२ हजार ६४५ हेक्टरमा रोपाइँ हुनेमा हालसम्म १ लाख ९३ हजार ११६.११ हेक्टरमा मात्र रोपाइँ भएको छ। यो अनौठो परम्पराले गाउँमा हाँसो र एकताको वातावरण सिर्जना गरेको छ। सांसद र गाउँलेहरू एकसाथ खेतमा उभिएर प्रकृतिसँग जोडिएको यो रीतले वर्षाको आशा जगाएको छ।