सर्लाही – मधेस प्रदेशमा पछिल्ला चार वर्षमा हत्या सम्बन्धी घटनाहरू उल्लेखनीय रूपमा बढेका छन्। प्रदेश प्रहरी कार्यालयको तथ्यांकअनुसार आर्थिक वर्ष २०७७/०७८ देखि २०८१ सालको कार्तिक मसान्तसम्म ३८५ जनाको हत्या भएको छ। तीमध्ये १४२ जना महिला छन्। यो तथ्यले मधेसमा शान्ति सुरक्षाको अवस्था कति कमजोर छ भन्ने कुराको स्पष्ट संकेत दिएको छ।
यस्ता घटनाहरूको श्रृंखला अहिले पनि निरन्तर जारी छ। हालै सिरहाको लहान नगरपालिका–१३, गणेशपुरमा ६५ वर्षीय मुसहरु यादवको स्थानीयवासी बिना साह र उनका छोरा सुदिप साहबाट कुटपिटका कारण मृत्यु भएको हो। जग्गाको विवादका कारण उत्पन्न झगडाले ज्यान लियो। सिरहा प्रहरीले दुवै जनालाई पक्राउ गरेर अनुसन्धान अगाडि बढाएको जनाएको छ।
यसअघि, बाराको जितपुर–सिमरा उपमहानगरपालिका–११ मा प्रहरी भान्से राजकुमार रुम्बाको गोली प्रहारबाट हत्या भएको थियो। अनुसन्धानले देखाएको छ कि व्यक्तिगत रिसिइबी र आर्थिक विवादका कारण भएको उक्त घटनामा राष्ट्रिय अनुसन्धान विभागका इन्स्पेक्टर श्रीकान्त तिवारीसहित केही व्यक्ति संलग्न थिए।
महोत्तरीमा पनि करिब आठ महिना अगाडि एक २६ वर्षीया महिला मालती मण्डलको शव पिपरा गाउँपालिका–७ मा फेला परेको थियो। घाँटी थिचेर हत्या गरिएको अवस्थामा भेटिएकी उनी धनुषाकी थिइन्। प्रहरी अनुसन्धानअनुसार विवाहेत्तर सम्बन्धका कारण उनीमाथि राकेश नायक र उनकी श्रीमतीले मिलेर हत्या गरेका थिए। दुवै जना अहिले प्रहरी नियन्त्रणमा छन्।
यस्तै, सर्लाहीको ईश्वरपुर नगरपालिका वडा नं. ८ स्थित उखुबारीमा अरविन्द पण्डित नामका युवकको शव सडिएको अवस्थामा फेला परेको थियो। वैशाख २४ गतेदेखि हराइरहेका उनी वैशाख २८ गते मृत फेला परे। प्रहरी अनुसन्धान अनुसार, विवाहपछिको सम्बन्धका कारण हत्या भएको हो र त्यस घटनामा संलग्न ६ जनालाई पक्राउ गरिएको छ।
यी केही उदाहरण मात्रै हुन्। प्रहरी तथ्यांकले देखाउँछ कि मधेसमा २०७७/०७८ मा ११०, २०७८/०७९ मा १०६, २०७९/०८० मा ११३ र चालु आर्थिक वर्षको कार्तिक मसान्तसम्म ५६ हत्या भएका छन्। तीमध्ये सबैभन्दा बढी हत्या सिरहा जिल्लामा (५७ जना) भएका छन्।
यस्तो अवस्थाले प्रहरीले सञ्चालन गरेका योजना र नियन्त्रण उपायहरू पर्याप्त छैनन् भन्ने देखिन्छ। चार वर्षमा ३७९ वटा हत्यासम्बन्धी मुद्दा दर्ता भए पनि कति मुद्दा निष्कर्षमा पुगे भन्ने प्रष्ट विवरण सार्वजनिक गरिएको छैन, जसले प्रहरी अनुसन्धान र पारदर्शितामाथि प्रश्न उठाएको छ।
सामाजिक अभियन्ता शिवनाथ यादव भन्छन्, “हत्या र हिंसाले मधेस पोलिरहेको छ। राज्यका निकायहरू निष्क्रिय छन् र अपराधी संरक्षण पाइरहेका छन्।” पूर्व प्रहरी अधिकारीहरूका अनुसार भारतसँग खुला सिमाना, राजनीतिक हस्तक्षेप, ढिलो न्याय प्रक्रिया, र कानुनी चेतनाको अभाव जस्ता कारणले मधेसमा हत्या लगायतका हिंसात्मक अपराध बढेका छन्। प्रदेश प्रहरी प्रमुख उमा चतुर्वेदीका अनुसार मधेसमा भएका करिब ८० प्रतिशत हत्या आवेशमा हुने गरेका छन्।
योजनाबद्ध हत्या भने तुलनात्मक रूपमा कम छन्। विवाहेत्तर सम्बन्ध, आर्थिक स्वार्थ, र व्यक्तिगत रिसिइबीजस्ता कारण हत्याका मुख्य कारक भएको बताउँदै उनले प्रहरी मात्र होइन, समाजभित्र कानुनी चेतना अभिवृद्धि गर्नुपर्ने आवश्यकता औंल्याएकी छन्। यसरी, हत्या नियन्त्रणका लागि निगरानी र अनुसन्धान प्रविधिमा सुधार नगरी, समाजमा सचेतना फैलाउन नसकेसम्म मधेसको सुरक्षा अवस्था गम्भीर रूपमा कमजोर भइरहने देखिन्छ।
तपाईको प्रतिक्रिया !
सम्बन्धित समाचार
